Door Nita Peetoom
“Zwanenzang” is in maart 2026 gepubliceerd als dichtbundel/ libretto. Ik vind het juist in deze tijd een belangrijk werk, dat de verbinding tussen liefde en transformatie verkent in tijden van repressie en oorlog. Via vijf vogels blijkt er, in de loop van de 30 jaar waarin dit werk geschreven is, een verbinding te zijn ontstaan met Christiaan Rozenkruis. Maar voor mij is het bereik van “Zwanenzang” veel breder dan de verbeelding van een spirituele, persoonlijke ontwikkelingsweg in roerige tijden. Ik vind het een meeslepend en belangrijk werk in deze moderne tijd van polarisering en oorlogsdreiging.
Ik vind de gedichten( vaak sonnetten) lezen als een modern epos, met de Zwaan als held. De Zwaan die zich alleen wil bezighouden met de schilderijen die hij maakt en met de liefde tussen hem en de Phoenix. Hij wil geen partij kiezen in de ontwikkelingen om hen heen. Hij wil zijn zwanenzang niet zingen. Hier kan ik mij goed in terug herkennen. Maar juist door deze houding wordt hij in het vogelrijk als voorbeeld genomen, met alle gevolgen van dien.
De worsteling met de steeds gewelddadiger omstandigheden van Zwaan, Phoenix, Pauw, Pelikaan en vooral van de Kraai, herken ik in mijzelf. Hun worteling met vragen als: “ waar sta ik, welke keuzes maak ik, doe ik mee in de huidige polarisatie en verharding, ook als de repressie heel zwaar is, hoe ernstig de gevolgen ook zijn”? Hun ontwikkeling tijdens deze worsteling heeft me geraakt. De innerlijke groei van de wrede Kraai, raakte me diep en bood me een ander zicht op repressieve acties. Maar vooral heb ik me kunnen laven aan de troost en hoop die deze bundel aanreikt.
“Zwanenzang”; verdient volgens mij – als modern epos- een plaats in de rij van de andere epossen die we kennen. Het nodigt uit tot steeds weer opnieuw lezen. Eric (filosoof, geschoold zanger, theater- en klank kunstenaar) kan – in de traditie van het klassieke epos-Zwanenzang zingend en voordragend ten gehore brengen. Hij is een eerste uitvoering aan het voorbereiden. De tekst is gelukkig al te boek gesteld en uitgebracht, zodat ik het kan blijven herlezen.
Nita Peetoom
